Yurt Dışında Yaşayan Kıbrıs Türkleri

Yurt Dışında Yaşayan Kıbrıs Türkleri

Kıbrıs Adası’nın Osmanlı İmparatorluğu yönetiminden çıkıp, 1878 yılında Britanya İmparatorluğu’na kiralanması ile başlayan göç hareketi, 1914 yılında İmparatorluğun Ada’yı tek taraflı ilhakı sonrasında artmış ve pek çok Kıbrıslı Türk yoğun göç dalgasıyla Türkiye’ye yerleşmiştir. 1931 yılından itibaren, Kıbrıslı Rumların Kıbrıs’ı Yunanistan’a ilhak etme (ENOSİS) ve Adayı tamamen Helen (Yunan) Adası haline getirme çabaları, Adada hâlihazırda var olan sınırlı fırsatlar ve ekonomik koşullara ek olarak, Kıbrıslı Türkler için büyük bir huzursuzluk, kargaşa ve belirsizlik yaratmış ve yakın tarihteki göçlerinin en önemli nedenlerinden biri olmuştur. Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Kıbrıslı Türklerin yoğun olarak göç ettikleri ülkeler arasındadır.

Adanın Britanya İmparatorluğuna kiralanmasının ardından, Kıbrıs’ın sakinlerine “Britanya tabiiyeti” (British subject) verilmiştir. Bu gelişme ile Kıbrıs’ın sakinlerine yeni imkânlar doğmuş ve bu sayede ilerleyen yıllarda Kıbrıs Türkleri tarafından bu ülkeye yoğun bir göç yaşanmıştır. Birinci Dünya savaşı sonrasında birçok Kıbrıs Türkü, Birleşik Krallık Ordusu’na katılarak dünyanın çeşitli yerlerinde savaşmış ve savaş sonunda ise Birleşik Krallık’a yerleşmeye başlamıştır. II. Dünya Savaşı’nda ise Kıbrıs Adası’nda yaşanan ekonomik istikrarsızlıklar nedeniyle tekrardan göçler yaşanmıştır. Ancak Birleşik Krallığa en yoğun göçün 1960 yılından sonra yaşandığı, göç edenlerin yoğun olarak Londra ve Manchester bölgelerine yerleştiği bilinmektedir. Kıbrıs Türklerinin Avustralya’ya göçü İkinci Dünya Savaşı yıllarında başlayarak 1950-1960 yılları arasında hız kazanmıştır. Açıkça, Adadaki siyasi huzursuzlukların yarattığı ekonomik zorluklar, Kıbrıs Türklerini göç etmeye zorlamıştır. Kıbrıslı Türkler, Avustralya’nın uyguladığı “Beyaz Avustralya Siyaseti” (White Australia Policy) uyarınca ülkeye girişine izin verilen tek Müslüman toplum niteliği taşımaktaydı. Avustralya'daki Kıbrıs Türkleri göçmenler ilk olarak fabrikalarda, tarım alanlarında veya inşaat sektöründe çalıştılar. Ancak, ekonomik güç kazandıktan sonra çoğu Kıbrıs Türkü, kendi işlerini kurmaya başladı. Kıbrıs Türkleri’nin yoğun olarak Victoria ve Melbourne’un kuzey batısına yerleştiği bilinmektedir.

Ada’da kendilerine uygulanan siyasi ve ekonomik kısıtlamalar neticesinde, Kıbrıslı Türklerin, özellikle Birleşik Krallık, Avustralya ve Türkiye’ye göçleri yıllarca devam etmiştir. Aralık 1963 sonrasında 1960 Ortaklık Cumhuriyeti hükümetini bütünüyle ele geçiren Rum idaresi ise Kıbrıslı Türkleri yurt dışına göçe zorlamak yanında göç edenlere gösterdiği çeşitli idari ve ekonomik kolaylıklarla bu göç dalgalarını teşvik etmiş, Kıbrıslı Türklerin yurt dışına göçünü sağlayan bilinçli bir politika izlemiştir. Günümüzde, Kıbrıs konusunun kapsamlı bir çözüm anlaşması ile sonlandırılmamış olması ve devletimize uygulanan ekonomik ambargolar nedeniyle yaşanan sıkıntılar, ülke dışına yapılan göçlerin azalarak da olsa zaman içerisinde devamlılık kazanmasına yol açmıştır.

Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın önemli bir bölümü bulundukları ülkelerde sürekli olarak ikamet etmekte olup, yaşamakta oldukları ülkenin vatandaşlığını da almıştır. 1878 yılında başlayan göç gerçeği nedeniyle, günümüzde, yurt dışında üçüncü hatta dördüncü kuşak vatandaşlarımız bulunmaktadır. Kıbrıslı Türkler göç ettikleri ülkelerin ekonomik kalkınmalarına önemli katkıda bulunmuşlardır. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın artık önemli bir bölümü akademisyen, bilim insanı, doktor, mühendis, avukat, gazeteci, iş insanı, sanatçı, politikacı ve sporcu gibi çeşitli alanlarda meslek sahibi olarak, göç etmiş oldukları ülkelerin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatına katılmaktadır.

Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza daha iyi hizmet vermek; gerekli koordinasyonu ve KKTC ile bağlarının güçlendirilmesini sağlamak; sorunlarının aşılmasında yardımcı olmak; resmi makamlarla olan ilişkilerinde mevzuat ve takip edilecek yöntem hakkında gerekli bilgiyi aktarmak; işlemlerinin neticelendirilmesini koordine etmek, ayrıca vatandaşlarımızın yurt dışındaki Kıbrıs Türk sivil toplum örgütleriyle koordineli şekilde, etkin çalışmalarını sağlamak amacıyla Bakanlığımızın ilgili birimleri ve yurt dışı temsilciliklerimiz nezdinde girişimlerde bulunulmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı yurt dışı uygulama birimlerimiz kanalı ile yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza verilen konsolosluk hizmetlerinin yanı sıra, vatandaşlarımızın karşılaşmakta olduğu sorunlar da takip edilerek yardımcı olmaya çalışılmaktadır. Bakanlığımızın ilgili birimleri, bu bağlamda, yurt dışı uygulama birimlerimizin diğer bakanlıklar, yerel yönetimler ve kurumlarla işbirliği ve koordinasyonunu sağlayıp, bu birimlerin talep ettiği her türlü bilgi ve belgeyi temin edip kendilerine ulaştırmakta; temsilciliklerinin daha etkin çalışmasını teminen gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlayıp her türlü desteği vermektedir.

Bakanlığımız ayrıca yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerde daha aktif olmalarına, topluma uyum sağlamak suretiyle yaşamlarını sürdürmelerine, genç nesillerin ana dillerini, kültürlerini ve tarihlerini öğrenmeleri amacıyla gerekli eğitimi almalarına, kültürel zenginliğimize sahip çıkarak, bulundukları ülkelerin kültürüne katkıda bulunmalarına, vatandaşlarımızın gerek kendilerini kamuoyunda temsil edebilmeleri gerekse bulundukları ülkelerin hükümetleriyle doğrudan temas kurabilmeleri için sivil toplum örgütleri oluşturmalarına ve mevcut olanları geliştirmelerine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Bakanlığımız ayrıca, devlet daireleri nezdindeki işlemlerle ilgili prosedürü, gümrük, yatırım, mülk edinme, yüksek eğitim, geri göç ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın ihtiyacı olan daha birçok konuyla ilgili mevzuatı temsilciliklerimiz vasıtasıyla vatandaşlarımıza ve sivil toplum örgütlerimize duyurmaktadır.

KKTC Temsilcilikleri, vatandaşlarımıza çeşitli hizmetler sunmanın yanı sıra, vatandaşlarımızın KKTC ile olan bağlarını güçlendirmek için çeşitli girişimlerde de bulunmaktadır. Bakanlığımız, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımıza Temsilciliklerimiz aracılığıyla konsolosluk hizmetleri sunmaktadır. Doğum, ölüm ve evlenme belgeleri, askerlik, miras ve belge tasdiki bu hizmetler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, Bakanlığımızın ilgili birimleri, yurtdışındaki misyonlarımız ile diğer bakanlıklar, yerel yönetimler ve kurumlar arasında işbirliği ve eşgüdüm sağlamakta ve istenen tüm bilgi ve belgeleri temin edip iletmektedir. Bakanlığımız ayrıca, Temsilciliklerimizin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak için gerekli işbirliği, eşgüdüm ve desteği sunmaya çalışmaktadır. Bakanlığımız, Temsilciliklerimiz aracılığıyla, yurt dışında yaşayan KKTC vatandaşlarına ve Kıbrıs Türkl sivil toplum örgütlerine gümrük, yatırım, mülk alımı, yükseköğretim, askerlik, yurda dönüş ve diğer gerekli yönetmeliklerle ilgili bürokratik işlemler hakkında bilgi sağlamaktadır.

Bakanlığımız ayrıca yurt dışı uygulama birimlerimizin bulunmadığı ülkelerden gelen bilgi ve yasal mevzuat taleplerini de karşılayıp, yurt dışında yaşayan yurttaşlarımızın kurduğu sivil toplum örgütlerinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile olan bağlarını güçlendirilmesi ve bulundukları ülkelerde daha etkin bir lobi oluşturabilmeleri için her türlü koordine ve desteği sağlamaktadır.

Yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türkler ana dilleri ve kültürleri ile bağlarını koparmadan, bulundukları toplumun kültürel hayatına katkıda bulunarak, hukuk düzenine saygılı bir şekilde yaşamaktadır. Devlet olarak yurt dışında yaşayan Kıbrıslı Türk vatandaşlarımızın ana dilleri ve Kıbrıs Türk kültürünü canlı tutmak adına olanaklarımız çerçevesinde yurt dışında Türk dili okullarına öğretmen takviyesinde bulunulmakta; sunulan projeler ve imkânlarımız çerçevesinde Kıbrıs Türk kültürünün tanıtılıp yaşatıldığı festival ve etkinliklere veya yurt dışında bulunan Kıbrıs Türk sivil toplum örgütlerinin düzenlediği kültürel etkinliklere mümkün olduğu ölçüde maddi ve manevi katkıda bulunulmaktadır.